Logistiek Laden

Het opladen van elektrische bestelauto’s en vrachtwagens vraagt om een andere aanpak dan voor laadinfrastructuur voor personenauto’s. Zo zijn er hogere laadvermogens nodig, en je hebt te maken met andere laadpatronen. Denk bijvoorbeeld aan het gelijktijdig opladen van een volledige vloot bestelbussen op een depot gedurende de nacht, of aan een vrachtwagen die tijdens een rit tussentijds moet snelladen.

De noodzaak om hier ook als gemeente actief mee bezig te zijn, neemt toe. Nieuwe wet- en regelgeving, zoals zero-emissiezones en de vrachtwagenheffing, versnellen de overstap naar elektrische bestelauto’s en vrachtwagens. Daar komt bovenop dat ook de Total Cost of Ownership (TCO) van elektrische bestelauto’s en trucks steeds verder daalt. Volgens de Outlook Logistiek van ElaadNL zet die groei de komende jaren stevig door. En stijgt dus ook de vraag naar laadpunten, vooral op bedrijventerreinen (waar naar verwachting zo’n 80% van de laadbehoefte zal ontstaan).

Ondernemers die overschakelen op elektrisch vervoer zoeken dus naar passende laadoplossingen die betaalbaar en ruimtelijk inpasbaar zijn, en ook nog passen binnen de bestaande netcapaciteit. Voor gemeenten betekent dit: zorgen voor voldoende laadcapaciteit op de juiste locaties, in goede samenwerking met bedrijven, netbeheerders en andere partners. Niet alleen om te voldoen aan gestelde klimaatambities, maar ook om als gemeente aantrekkelijk te blijven als woon-, werk- en vestigingsplaats.

Wat is logistiek laden precies?

Logistiek laden verwijst naar het opladen van elektrische voertuigen die bedrijfsmatig worden ingezet, zoals batterij-elektrische bestelwagens (categorie N1) en lichte tot zware vrachtwagens (categorie N2 en N3). Deze voertuigen maken slechts een beperkt deel uit van alle voertuigen op de weg, maar veroorzaken wel een substantieel deel van de uitstoot. Dit komt vooral door de grotere afstanden, hogere massa en intensiever gebruik van deze voertuigen vergeleken met personenauto’s.

Waar vindt logistiek laden plaats?

Logistiek laden kan op uiteenlopende locaties plaatsvinden, afhankelijk van het type voertuig, het ritme van de dag en de inzet van het voertuig:

  1. Op bedrijventerreinen: het merendeel van de laadvraag vindt plaats op privaat terrein, zoals bij depots, distributiecentra en bedrijfslocaties. Hier worden voertuigen vaak ’s nachts of tijdens rustmomenten (laden/lossen) geladen. Ook logistieke laadpleinen, gedeelde laadfaciliteiten voor meerdere bedrijven, maken hier steeds vaker onderdeel van uit. Volgens de Outlook Logistiek wordt circa 88% van de totale laadvraag van trucks op bedrijventerreinen gerealiseerd, evenals 56% van de laadbehoefte van bestelauto’s.
  2. Onderweg / langs de weg: deze vorm van laden is essentieel voor voertuigen die langere ritten maken of onderweg moeten bijladen. Dit is met name relevant voor trucks en vindt plaats op strategische locaties zoals verzorgingsplaatsen, logistieke knooppunten en snelwegcorridors (corridorladen). Het streven is om langs de belangrijkste transportcorridors op ongeveer elke 80 km een snellaadlocatie voor trucks te hebben tegen 2028. Daarnaast is een beperkt deel van de laadvraag afkomstig van binnenstedelijk snelladen door bestelauto’s, bijvoorbeeld bij tankstations, bouwmarkten of supermarkten in stedelijke gebieden.
  3. In woonwijken (thuis of publiek): voor zelfstandigen, servicelogistiek en kleinere bedrijven is thuisladen of laden aan (semi-)publieke laadpunten in de wijk vaak de meest praktische oplossing. Samen vormt dit segment ongeveer 39% van de totale laadvraag van bestelauto’s. Daarbinnen wordt onderscheid gemaakt tussen thuisladen (ca. 9%) en publiek/semi-publiek laden in de wijk (ca. 30%)
  4. Op de bouwlocatie: voor specifieke sectoren, zoals de bouwlogistiek, kan laden ook op de bouwplaats plaatsvinden. Dit gebeurt vaak met tijdelijke of mobiele laadoplossingen en is afgestemd op het werkschema van het voertuig. Hoewel dit segment relatief klein is, wordt het steeds relevanter door de opkomst van emissievrije bouwlogistiek.

Wat kun je als gemeente doen?

Stap 1: Zorg voor een goede basis

Voor logistiek laden is het cruciaal dat gemeenten de randvoorwaarden goed geregeld hebben.

Analyseer de (toekomstige) laadvraag

Gebruik prognosetools of laadscans om inzicht te krijgen in de verwachte laadvraag in jouw gemeente, op bedrijventerreinen, langs hoofdwegen en in wijken. Wordt er momenteel in de laadbehoefte voorzien? Is er behoefte aan een publieke laadlocatie?

  • De ELaadNL Outlook Logistiek voorspelt het aantal voertuigen en laadpunten voor jouw gemeente. Bekijk de gegevens per buurt in het Interactieve Dashboard.
  • Voor inzicht in de laadbehoefte op individuele bedrijventerreinen per gemeente geeft de NAL Storymap Bedrijventerreinen een goede indicatie.
  • Het CAR-VESDI onderzoeksrapport geeft op hoofdlijnen inzicht in de laadmogelijkheden die ondernemers nog hebben binnen de bestaande aansluitingen. Deze informatie kan de gemeente gebruiken om meer gericht ondernemers te ondersteunen. De data zijn op aanvraag beschikbaar bij het CBS.
  • Informeer ook bij gemeentelijke bedrijfscontactfunctionarissen, ondernemers(verenigingen) en parkmanagers waar behoefte(n), knelpunten en kansen liggen
Zorg voor visie en beleid op logistiek laden

Binnen de NAL is afgesproken dat elke gemeente laadbeleid opstelt (ook wel laadvisie of laadstrategie genoemd). Hierin staat hoe voor jouw gemeente de laadbehoefte wordt ingevuld binnen de bebouwde kom, op bedrijventerreinen en onderweg. De meeste gemeenten hebben laadbeleid opgesteld voor personenvoertuigen. Een belangrijke volgende stap is om laadbeleid op te stellen voor logistieke voertuigen.

Communiceer helder en actief richting ondernemers

Veel ondernemers willen wel overstappen op elektrisch, maar weten niet waar ze terechtkunnen met vragen over bijvoorbeeld laadmogelijkheden. Heldere communicatie vanuit de gemeente helpt om deze drempel te verlagen.

Maak ondernemers wegwijs in de ondersteuning die er voor hen is. Denk aan diverse uiteenlopende subsidies, regelingen, tools en ondersteuningsconstructies, zoals:

Door deze hulpmiddelen actief onder de aandacht te brengen, stimuleer en ondersteun je ondernemers bij de overstap naar elektrische voertuigen en laadinfrastructuur. Een volledig overzicht van beschikbare ondersteuning vind je op de website van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur.

Betrek de juiste mensen binnen de gemeente

Zorg ervoor dat bedrijfscontactfunctionarissen, accountmanagers en andere gemeentelijke aanspreekpunten goed op de hoogte zijn van bovenstaande mogelijkheden rond logistiek laden. Zij spelen een sleutelrol in het informeren en activeren van ondernemers. Voor de Laadscan Logistiek is een communicatietoolkit beschikbaar die je direct kunt inzetten in gesprekken met ondernemers, nieuwsbrieven of op de website van je gemeente. Zie: Communicatietoolkit Laadscan Logistiek.

Stap 2: Versnellen en faciliteren

Zodra de basis op orde is, kun je als gemeente actief bijdragen aan het versnellen van logistiek laden. Versnelling betekent dan vooral: strategisch ruimte maken, samenwerking organiseren en ondernemers ondersteunen. Als het goed is, beschrijft je laadvisie hoe je hier als gemeente invulling aan geeft, en welke rol je pakt (stimulerend, regulerend of faciliterend).

Je kunt bijvoorbeeld overwegen om laadlocaties aan te wijzen in het publieke domein, gronden uit te geven via een concessie of opstalregeling, of collectieve initiatieven zoals gedeelde laadpleinen te stimuleren. Ook kun je extra inzetten op kennisdeling: organiseer kennissessies, stel experts beschikbaar of wijs ondernemers actief op subsidies en hulpmiddelen. Daarnaast kun je helpen bij vergunningen en bedrijven ondersteunen bij het beter benutten van hun netcapaciteit, bijvoorbeeld met data uit VESDI en CAR.

Voor meer informatie over strategische richtingen en instrumenten per type locatie, zie: Strategische keuzes per laadlocatie – NKL Nederland

Aanpak laadinfra voor logistieke bedrijven

Logistieke bedrijven in de regio RAL-Zuid kunnen advies op maat krijgen over laadinfrastructuur voor het opladen van hun elektrische wagenpark. RAL-Zuid heeft hiervoor drie adviesbureaus gecontracteerd die specialistische kennis inbrengen.

Meer weten over deze aanpak? Klik hier voor meer informatie.