Logistiek Laden
Op zoek naar passende laadoplossingen
Logistiek laden draait om het opladen van elektrische bestelauto’s en vrachtwagens, zowel op eigen terrein van bedrijven als op publieke of semipublieke locaties. Dit vraagt om een andere aanpak dan reguliere laadinfrastructuur voor personenauto’s. Logistieke voertuigen hebben hogere vermogens nodig en andere laadprofielen dan personenauto’s. Denk aan het ’s nachts opladen van een hele vloot bestelbussen op een depot, of het tussentijds snelladen van een vrachtwagen tijdens een afleverroute.
De urgentie van logistiek laden neemt snel toe. Nieuwe wet- en regelgeving, zoals zero-emissiezones en de vrachtwagenheffing, versnellen de overstap naar elektrische bestelauto’s en vrachtwagens. Daar komt bovenop dat ook de Total Cost of Ownership (TCO) van elektrische bestelauto’s en trucks steeds verder afneemt. Volgens de Outlook Logistiek van ElaadNL ziet die groei de komende jaren stevig door. Daarmee stijgt ook de vraag naar laadpunten, vooral op bedrijventerreinen, waar naar verwachting 80% van de laadbehoefte zal ontstaan.
Ondernemers die overschakelen op elektrisch vervoer zoeken naar passende laadoplossingen: betaalbaar, ruimtelijk inpasbaar en passend binnen de bestaande netcapaciteit. Voor gemeenten betekent dit: zorgen voor voldoende laadcapaciteit, op de juiste locaties, en in goede samenwerking met bedrijven, netbeheerders en andere partners. Niet alleen om te voldoen aan de klimaatambities, maar ook om de gemeente aantrekkelijk te houden als woon- en vestigingsplaats.
Op deze pagina lees je wat logistiek laden inhoudt, waarom het relevant is, en hoe je als gemeente aan de slag kunt.
Wat is logistiek laden?
Logistiek laden verwijst naar het opladen van elektrische voertuigen die bedrijfsmatig worden ingezet, zoals batterij-elektrische bestelwagens (categorie N1) en lichte tot zware vrachtwagens (categorie N2 en N3). Hoewel deze voertuigen slechts een klein deel uitmaken van alle voertuigen op de weg, veroorzaken ze een substantieel deel van de uitstoot. Dit komt vooral door de grotere afstanden, hogere massa en intensievere inzet van deze voertuigen ten opzichte van personenauto’s.
Waar vindt logistiek laden plaats?
Logistiek laden kan op uiteenlopende locaties plaatsvinden, afhankelijk van het type voertuig, het ritme van de dag en de inzet van het voertuig:
- Op bedrijventerreinen: het merendeel van de laadvraag vindt plaats op privaat terrein, zoals bij depots, distributiecentra en bedrijfslocaties. Hier worden voertuigen vaak ’s nachts of tijdens rustmomenten (laden/lossen) geladen. Ook logistieke laadpleinen, gedeelde laadfaciliteiten voor meerdere bedrijven, maken hier steeds vaker onderdeel van uit. Volgens de Outlook Logistiek wordt circa 88% van de totale laadvraag van trucks op bedrijventerreinen gerealiseerd, evenals 56% van de laadbehoefte van bestelauto’s.
- Onderweg / langs de weg: deze vorm van laden is essentieel voor voertuigen die langere ritten maken of onderweg moeten bijladen. Dit is met name relevant voor trucks en vindt plaats op strategische locaties zoals verzorgingsplaatsen, logistieke knooppunten en snelwegcorridors (corridorladen). Het streven is om langs de belangrijkste transportcorridors op ongeveer elke 80 km een snellaadlocatie voor trucks te hebben tegen 2028. Daarnaast is een beperkt deel van de laadvraag afkomstig van binnenstedelijk snelladen door bestelauto’s, bijvoorbeeld bij tankstations, bouwmarkten of supermarkten in stedelijke gebieden.
- In woonwijken (thuis of publiek): voor zelfstandigen, servicelogistiek en kleinere bedrijven is thuisladen of laden aan (semi-)publieke laadpunten in de wijk vaak de meest praktische oplossing. Samen vormt dit segment ongeveer 39% van de totale laadvraag van bestelauto’s. Daarbinnen wordt onderscheid gemaakt tussen thuisladen (ca. 9%) en publiek/semi-publiek laden in de wijk (ca. 30%)
- Op de bouwlocatie: voor specifieke sectoren, zoals de bouwlogistiek, kan laden ook op de bouwplaats plaatsvinden. Dit gebeurt vaak met tijdelijke of mobiele laadoplossingen en is afgestemd op het werkschema van het voertuig. Hoewel dit segment relatief klein is, wordt het steeds relevanter door de opkomst van emissievrije bouwlogistiek.
Wat kunnen gemeenten doen?
Stap 1: Zorg voor een goede basis (basis op orde)
Voor logistiek laden is het cruciaal dat gemeenten de randvoorwaarden goed geregeld hebben. Dat begint met:
Analyseer de (toekomstige) laadvraag
Gebruik prognosetools of laadscans om inzicht te krijgen in de verwachte laadvraag in jouw gemeente, op bedrijventerreinen, langs hoofdwegen en in wijken. Wordt er momenteel in de laadbehoefte voorzien? Is er behoefte aan een publieke laadlocatie?
- De ELaadNL Outlook Logistiek voorspelt het aantal voertuigen en laadpunten voor jouw gemeente. Bekijk de gegevens per buurt in het Interactieve Dashboard.
- Voor inzicht in de laadbehoefte op individuele bedrijventerreinen per gemeente geeft de NAL Storymap Bedrijventerreinen een goede indicatie.
- Het CAR-VESDI onderzoeksrapport geeft op hoofdlijnen inzicht in de laadmogelijkheden die ondernemers nog hebben binnen de bestaande aansluitingen. Deze informatie kan de gemeente gebruiken om meer gericht ondernemers te ondersteunen. De data zijn op aanvraag beschikbaar bij het CBS.
- Informeer ook bij gemeentelijke bedrijfscontactfunctionarissen, ondernemers(verenigingen) en parkmanagers waar behoefte(n), knelpunten en kansen liggen
Visie en beleid op logistiek laden
Binnen de NAL is afgesproken dat elke gemeente laadbeleid opstelt (ook wel laadvisie of laadstrategie genoemd). In je laadbeleid geef je aan hoe je voor jouw gemeente de laadbehoefte invult binnen de bebouwde kom, op bedrijventerreinen en onderweg. De meeste gemeenten hebben laadbeleid opgesteld voor personenvoertuigen. Een belangrijke volgende stap is om laadbeleid op te stellen voor logistieke voertuigen zoals bestel- en vrachtwagens.
- De Handreiking Logistiek Laden voor Beleidsmakers helpt je de opgave in kaart te brengen, gemeentelijke acties te bepalen en de juiste stappen te doorlopen om logistiek laden te integreren in je laadvisie.
- Het format Integrale laadvisie helpt je om je Laadvisie en beleid op te stellen.
Communiceer helder en actief richting ondernemers
Veel ondernemers willen wel overstappen op elektrisch, maar weten niet waar ze terechtkunnen met vragen over bijvoorbeeld laadmogelijkheden. Heldere communicatie vanuit de gemeente helpt om deze drempel te verlagen.
Maak ondernemers wegwijs in de ondersteuning die beschikbaar is. Er zijn uiteenlopende subsidies, regelingen, tools en ondersteuningsconstructies beschikbaar die de overstap naar elektrisch logistiek vervoer makkelijker maken. Denk bijvoorbeeld aan:
- de Laadscan Logistiek, die snel inzicht geeft in laadbehoefte en geschikte laadoplossingen;
- een modelovereenkomst voor het delen van laadpunten;
- handreiking met maatregelen en strategieën bij netcongestie;
- en diverse landelijke subsidieregelingen.
Door deze hulpmiddelen actief onder de aandacht te brengen, stimuleer en ondersteun je ondernemers bij de overstap naar elektrische voertuigen en laadinfrastructuur. Een volledig overzicht van beschikbare ondersteuning vind je op de website van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur: Informatie voor ondernemers | Nationale Agenda Laadinfrastructuur
Betrek de juiste mensen binnen de gemeente
Zorg ervoor dat bedrijfscontactfunctionarissen, accountmanagers en andere gemeentelijke aanspreekpunten goed op de hoogte zijn van bovenstaande mogelijkheden rond logistiek laden. Zij spelen een sleutelrol in het informeren en activeren van ondernemers. Voor de Laadscan Logistiek is hiervoor een communicatietoolkit beschikbaar, die je direct kunt inzetten in gesprekken met ondernemers, nieuwsbrieven of op de gemeentelijke website. Zie: Communicatietoolkit Laadscan Logistiek.
Stap 2: Versnellen en faciliteren (na de basis)
Zodra de basis op orde is, kun je als gemeente, indien daar behoefte en middelen voor zijn actief bijdragen aan het versnellen van logistiek laden. Voor gemeenten betekent versnelling vooral: strategisch ruimte maken, samenwerking organiseren en ondernemers ondersteunen. De wijze waarop je hier invulling aan geeft, en de rol (stimulerend, regulerend of faciliterend) die je pakt, heb je beschreven in je laadvisie.
Zo kun je als gemeente overwegen om laadlocaties aan te wijzen in het publieke domein, gronden uit te geven via een concessie of opstalregeling, of collectieve initiatieven zoals gedeelde laadpleinen te stimuleren. Ook kun je extra inzetten op kennisdeling: organiseer kennissessies, stel experts beschikbaar of wijs ondernemers actief op subsidies en hulpmiddelen. Daarnaast kun je helpen bij vergunningen en bedrijven ondersteunen bij het beter benutten van hun netcapaciteit, bijvoorbeeld met data uit VESDI en CAR.
Voor meer informatie over strategische richtingen en instrumenten per type locatie, zie: Strategische keuzes per laadlocatie – NKL Nederland
