Laadmix en ruimtelijke inpassing
De groei van elektrisch vervoer vraagt om een netwerk dat aansluit bij de behoefte van gebruikers. Maar het moet ook passen in de beschikbare ruimte, zowel fysiek als voor omwonenden: het draagvlak. Als gemeente moet je dus gerichte en onderbouwde keuzes maken: wat doe je waar, hoe zorg je voor een evenwichtige laadmix en welke kaders zijn daarvoor nodig?
Op deze pagina vind je voorbeelden en hulpmiddelen voor het ontwikkelen van een laadvisie en plaatsingsbeleid. Ook lees je meer over actuele vraagstukken, zoals hoe om te gaan met snelladen of verlengde private aansluitingen (VPA).
Laadvisie
Een heldere laadvisie en een passend plaatsingsbeleid vormen de basis voor de keuzes die je als gemeente maakt voor het realiseren van laadinfrastructuur. Een laadvisie geeft richting aan de ontwikkeling van laadinfrastructuur binnen de gemeente. Hierin geef je invulling aan de verwachte ontwikkeling van de laadbehoefte, de ambities van jouw gemeente en de strategische keuzes die nodig zijn om deze te realiseren. Hiermee kun je als gemeente transparante, consistente en toekomstbestendige keuzes maken.
Ladder van laden
Zo kun je met behulp van de ladder van laden bepalen waar welke vorm van laden het meest passend is. Daarmee biedt de visie een strategisch kader om de groeiende vraag naar publieke laadinfrastructuur efficiënt op te vangen. Dit zorgt voor meer voorspelbaarheid voor inwoners en bedrijven en voorkomt dat de uitrol van laadpunten afhankelijk wordt van losse afwegingen. En daarmee voor meer draagvlak.
Aan de slag met een laadvisie?
Bekijk het Format startnotitie laadvisie (NKL) voordat je gaat staren. Dit is een sjabloon dat richting geeft, en je kan helpen om het proces intern op te starten. Voor inspiratie kun je ook de Laadvisie gemeente Maastricht bekijken.
Plaatsingsbeleid
Met plaatsingsbeleid vertaal je je gemeentelijke laadvisie naar de praktijk. Hierin beschrijf je bijvoorbeeld de criteria voor locaties van laadpunten, de procedure voor het realiseren van laadpunten en de afstemming met bestaand parkeer-, verkeers- en inrichtingsbeleid.
Het Format plaatsingsbeleid (NKL) helpt gemeenten bij de uitwerking van beleidsmatige uitgangspunten naar concrete criteria en spelregels voor de plaatsing van laadpunten.

Snelladen
Steeds vaker worden gemeenten actief benaderd door aanbieders van snelladers. Het is dan ook een belangrijke aanvulling op reguliere laadinfrastructuur, specifiek bedoeld om voertuigen in korte tijd van stroom te voorzien. Hiermee vervullen snellaadpunten een specifieke functie binnen de laadmix.
Hoe ga je om met zo’n aanvraag van een aanbieder? In ons kennisdocument ‘Snelladen’ zie je waar je op moet letten. Ook goed om te weten: in opdracht van RAL-Zuid is onderzoek gedaan naar de functie en positie van snelladen binnen de laadmix. Bekijk hier de resultaten van dit onderzoek, en de snellaadvisie die hieruit is voortgekomen.
Goed om te weten: de mogelijkheden om als gemeente de plaatsing van snelladers te sturen zijn beperkt. Op grond van de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) zijn zowel de plaatsing als het gebruik van laadinfrastructuur in principe vergunningsvrij. Dus kunnen kunnen initiatiefnemers op private grond relatief zelfstandig snellaadvoorzieningen realiseren en exploiteren. Voor snelladen op gemeentelijke grond is uiteraard wél toestemming van de gemeente nodig, en kun je dus meer sturend zijn. Bekijk voor meer informatie de NKL-handreiking Snelladen en de Omgevingswet.
Versnellen
Wil je initiatieven voor snelladen graag faciliteren als gemeente? Dan biedt het document Versnellen realisatieproces snelladers praktische handvatten om knelpunten in het proces te voorkomen en realisatie te versnellen. Ook heeft NKL de basisset DC-laden ontwikkeld, deze helpt gemeenten bij het stellen van uniforme eisen aan DC-laadinfrastructuur op publieke grond en kan worden gebruikt als uitgangspunt bij de ontwikkeling van beleid en de uitgifte van locaties.
Didam-arrest
Tegelijkertijd zoeken veel gemeenten naar een juridisch houdbare manier om grond uit te geven voor snellaadlocaties. Daarbij speelt het Didam-arrest uit 2021 een belangrijke rol. Dit arrest bepaalt dat overheden bij de uitgifte van onroerende zaken gelijke kansen moeten bieden aan potentiële gegadigden. In het stroomdiagram van de NAL wordt toegelicht wat dit betekent voor de uitgifte van grond voor snelladen.

Verlengde private aansluiting (VPA)
Met een verlengde private aansluiting (VPA) kun je een elektrische auto in de openbare ruimte opladen via een eigen elektriciteitsaansluiting vanuit je woning. Inmiddels komen we verschillende typen VPA tegen, denk aan een kabelgoot, laadarm of kabelmat. Dit heeft voor inwoners meerdere voordelen: je bent niet afhankelijk van openbare laadpalen, en als je zonnestroom opwekt kun je die mooi benutten.
Maar: een VPA brengt juridische, organisatorische en ruimtelijke vraagstukken met zich mee. Denk aan eigendom en aansprakelijkheid, beheer en onderhoud, handhaving, veiligheid en de impact op de openbare ruimte. Daarom zien we het gebruik van VPA’s niet als de basis voor een toekomstbestendig openbaar laadnetwerk.
Kies je er als gemeente toch voor om VPA’s toe te staan? Dan adviseren wij nadrukkelijk om dit zeer zorgvuldig uit te werken. Daarbij is het belangrijk om vooraf na te denken over onderwerpen als eigendom, beheer, aansprakelijkheid, veiligheid, handhaving en de mogelijkheid om een regeling in de toekomst weer in te trekken. Meer hierover lees je in ons kennisdocument over VPA’s. Of benut het afwegingskader van het NKL om een weloverwogen keuze te maken over het al dan niet toestaan van VPA’s, en bij het opstellen van bijbehorende voorwaarden.
Meer informatie
Heb je nog vragen? Neem gerust contact met ons op via info@ralzuid.nl. We helpen je graag verder!
