Zo pakken de ABG-gemeenten de plaatsing van laadpalen aan 

Bij de plaatsing van laadpalen liep Hans van Rijen van de ABG‑gemeenten al snel tegen formele bezwaarprocedures aan. Niet omdat de locaties niet goed waren, maar omdat inwoners zich overvallen voelden door kant‑en‑klare besluiten. Het gevolg: veel administratief werk, weinig inhoudelijke winst en frustratie aan beide kanten. Door participatie een stap eerder in het proces te zetten, lukt het de gemeenten nu om een groot deel van die weerstand en het bijbehorende werk te voorkomen.  

Bezwaren als noodrem

“Bezwaren an sich zijn natuurlijk geen probleem. Iedereen heeft daar het recht toe”, aldus Hans van Rijen, die bij de ABG-gemeenten werkt aan de uitrol van openbare laadinfrastructuur. “Maar wij hadden het idee dat die bezwaren vooral ontstonden doordat het onduidelijk werd uitgelegd waarom we bepaalde locaties kozen. Mensen hadden niet het gevoel dat ze de mogelijkheid hadden om daar vooraf op te reageren.”  

Inwoners werden geconfronteerd met een vooraf bepaald besluit. Daarmee bleef uiteindelijk alleen de bezwaarprocedure over als uitlaatklep. En die procedure brengt veel werk met zich mee: formele verweerschriften schrijven, terug naar het college voor beslissingen op bezwaar, commissiezittingen. Vooral administratief werk, terwijl de inhoud van de bezwaren vaak beperkt is en steeds terugkomt. Genoeg aanleiding voor de gemeenten om het proces anders in te richten. 

Wel participatie, geen onderhandeling

Bij het herontwerpen van de aanpak maakten de ABG-gemeenten eerst één ding expliciet: het plaatsen van laadpalen staat niet ter discussie. “Wij gaan niet minder laadpalen plaatsen omdat er mogelijke bezwaren zijn,” aldus Hans. “Maar we wilden inwoners wél meer laten meedenken.” 

Die helderheid vormt de basis van de participatieaanpak. Participatie is bij de ABG-gemeenten geen schijnvertoning, maar ook geen open onderhandeling over het beleid zelf. Inwoners krijgen invloed op de locatie en kunnen aandachtspunten aandragen, terwijl de gemeente verantwoordelijk blijft voor de uiteindelijke afweging. Juist die rolverdeling voorkomt valse verwachtingen en maakt het gesprek eerlijker. 

Snelle reacties

De participatie bij de ABG-gemeenten is laagdrempelig en praktisch georganiseerd. Per plaatsingsperiode worden de voorgestelde laadlocaties gepubliceerd op EVmaps. Inwoners kunnen de kaart bekijken en direct hun reacties achterlaten. Daarnaast communiceert ABG via de gemeentelijke website en sociale media. 

Een opvallend onderdeel is het informatiebord op locatie. Op de plek waar een laadpaal gepland staat, plaatst ABG een bord met de vraag: ‘Komt hier een laadpaal?’ inclusief een QR‑code naar de participatiekaart. 

“Hoe bereik je de mensen in die directe omgeving?” legt Hans uit. “Een brief sturen kan, maar dat is al snel een enorme hoeveelheid werk. Dit bord zien mensen vanzelf, en het gaat ook nog eens rond op lokale socials.” De reactietermijn bedraagt twee weken. “Dat is ruim genoeg,” zegt Hans. “Reacties komen vrijwel meteen binnen en na een week is het meeste wel gezegd. Daarna wordt het bord verwijderd en sluiten we de tool.”

Beter uitlegbaar

Inwoners kunnen niet alleen reageren op voorgestelde locaties, maar ook zelf alternatieven aandragen op de kaart. En dat gebeurt ook. “Je ziet bij sommige plekken dat de buurt gezamenlijk een alternatieve locatie prikt. Dat is heel waardevolle informatie om mee te wegen,” vertelt Hans. 

Die input krijgt een zichtbare plek in het verkeersbesluit. ABG neemt daarin op hoeveel reacties er zijn binnengekomen, wat de belangrijkste thema’s waren, hoe alternatieven zijn beoordeeld en waarom uiteindelijk voor een bepaalde locatie is gekozen – of juist niet. “Die onderbouwing, die belangenafweging: ik merk dat de Commissie bezwaarschriften daar ook echt heel veel waarde aan hecht,” zegt Hans. Vaak gaat het om kleine verschuivingen. Soms letterlijk drie parkeerplaatsen naar links of naar rechts. Maar juist die lokale kennis maakt het besluit beter uitlegbaar en beter verdedigbaar.” 

Meer werk vooraf, veel minder achteraf 

De participatiestap kost tijd in de doorlooptijd van plaatsing. Die extra inzet aan de voorkant is voelbaar. Maar aan de achterkant levert het juist winst op. Het aantal bezwaarprocedures neemt af, net als het aantal verweerschriften en commissiezittingen. “Die extra paar uurtjes aan de voorkant scheelt je gewoon twee tot drie dagen aan de achterkant,” stelt Hans. “En je krijgt minder belanghebbenden aan de lijn, die al meteen in de weerstand zitten. Dat is gewoon prettiger werken.” 

Een bezwaarprocedure duurt al snel twee tot drie maanden. Door participatie vooraf wordt een groot deel daarvan voorkomen. De communicatiestructuur is bovendien eenmalig zorgvuldig opgezet, samen met communicatieadviseurs, en kan daarna steeds opnieuw worden gebruikt.

Wat steken we hiervan op?

De aanpak van de ABG-gemeenten laat zien dat participatie niet ingewikkeld hoeft te zijn om effectief te werken. Een eenvoudig online platform, fysieke zichtbaarheid in de straat en een heldere verwerking van reacties in het verkeersbesluit blijken voldoende om de dynamiek te veranderen; van weerstand achteraf naar betrokkenheid vooraf. 

De belangrijkste lessen uit de aanpak van de ABG-gemeenten: 

  • Wees helder over de kaders: laadpalen komen er, maar inwoners hebben invloed op de locatie. 
  • Combineer online participatie met zichtbaarheid op de plek zelf. 
  • Neem alternatieven van bewoners serieus en laat zien wat je ermee doet. 
  • Zie participatie als investering: meer tijd vooraf bespaart veel werk achteraf. 

Heb je vragen naar aanleiding van deze casus? Neem gerust contact met ons op!